Band wisselen klinkt als iets wat je overlaat aan de fietsenmaker, maar dat is helemaal niet nodig. Met een paar simpele hulpmiddelen en wat geduld regel je het prima zelf, thuis aan de keukentafel of in de schuur. Het kost je misschien twintig minuten de eerste keer, maar daarna gaat het steeds sneller. En eerlijk gezegd is het gewoon een handige vaardigheid om te hebben, zeker als je een lekke band krijgt onderweg.
Dit heb je nodig voordat je begint
Voordat je de fietsband aanpakt, is het goed om de juiste spullen bij de hand te hebben. Je hebt bandlichters nodig, dat zijn kleine plastic lipjes waarmee je de buitenband van de velg licht. Verder heb je een nieuwe binnenband of buitenband nodig, afhankelijk van wat je wilt vervangen. Controleer van tevoren welke maat band op jouw fiets hoort. Die maat staat op de zijkant van de buitenband, bijvoorbeeld 28 x 1.75 of 26 x 2.00. Neem die maat mee of zoek hem op voordat je een nieuwe band koopt. Tot slot heb je een fietspomp nodig met de juiste aansluiting voor het ventiel op jouw fiets. Er zijn twee soorten: het Hollands ventiel, dat breed en recht is, en het Presta ventiel, dat dunner en langer is. Kijk goed welk type jouw fiets heeft, want de pomp moet daarbij passen.
De buitenband van de velg halen
Zet je fiets eerst stabiel neer. Je kunt hem ondersteboven zetten op zadel en stuur, of je gebruikt een fietsstandaard als je die hebt. Laat daarna de lucht volledig uit de band lopen door het ventiel open te draaien. Als de band leeg is, steek je een bandlichter onder de rand van de buitenband en haak je die vast aan een spaak. Doe dat ook met een tweede bandlichter, een stukje verderop. Schuif de eerste bandlichter dan langs de velg zodat de rand van de buitenband loskomt. Dat vraagt soms wat kracht, maar let op dat je de binnenband niet doorprikt. Als één kant van de buitenband los is, kun je de binnenband eruit halen. Trek het ventiel er eerst doorheen, en trek dan de rest van de binnenband eruit. Heb je ook de buitenband nodig? Dan kun je die nu volledig van de velg trekken.
De nieuwe band monteren
Controleer de binnenkant van de buitenband op scherpe voorwerpen voordat je een nieuwe binnenband plaatst. Soms zit er nog een steentje of een stukje glas in dat je niet ziet van buiten. Haal dat eruit, anders prik je de nieuwe binnenband meteen lek. Blaas de nieuwe binnenband een beetje op zodat hij een beetje vorm heeft, maar nog heel slap aanvoelt. Dat maakt monteren makkelijker. Steek het ventiel door het gat in de velg en leg de binnenband rondom de velg. Druk daarna de rand van de buitenband terug op de velg, te beginnen bij het ventiel. Werk rondom tot de laatste centimeters, die gaan soms stijf. Gebruik daar eventueel een bandlichter voor, maar wees voorzichtig dat je de binnenband niet klem zet of kapot prikt. Als alles op zijn plek zit, pomp je de band op tot de juiste spanning. Die staat op de zijkant van de buitenband vermeld, in bar of PSI.
Wanneer je de buitenband ook vervangt
Soms is alleen de binnenband lek, maar is de buitenband ook aan vervanging toe. Dat zie je aan het profiel, de groeven in het rubber die zorgen voor grip. Als het profiel vlak is gesleten, met name in het midden, dan is het tijd voor een nieuwe buitenband. Ook kleine scheurtjes in het zijvlak of een zichtbare draadstructuur zijn tekenen dat de band het niet lang meer volhoudt. Een versleten buitenband verhoogt de kans op lekke banden en vermindert de grip, wat minder veilig rijden oplevert. Het vervangen van een buitenband gaat vrijwel hetzelfde als het vervangen van een binnenband. Je haalt de volledige band eraf, controleert het velglint, dat is het strookje bescherming aan de binnenkant van de velg, en monteert dan de nieuwe band met een nieuwe binnenband erbij. Zo ben je meteen helemaal klaar voor een nieuwe periode op twee wielen.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik welke bandmaat ik nodig heb?
De maat van de fietsband staat op de zijkant van de buitenband. Je ziet daar twee getallen, gescheiden door een x of een koppelteken. Het eerste getal is de diameter, het tweede de breedte. Neem die maat over als je een nieuwe band koopt, dan weet je zeker dat hij past.
Kan ik een lekke binnenband ook plakken in plaats van vervangen?
Ja, een lekke binnenband plakken is een goede manier om hem te repareren. Je hebt daar een reparatiedoos voor nodig met schuurpapiertje, lijm en plakkers. Zoek eerst de lek op door de band op te pompen en hem door water te halen. Schuur de plek rondom de lek licht op, breng lijm aan, wacht even en plak dan de plakker erop. Dit werkt goed bij kleine gaatjes, maar bij grote scheuren of meerdere lekken is een nieuwe binnenband verstandiger.
Hoe hard moet ik de band oppompen?
De juiste luchtdruk staat op de zijkant van de buitenband. Voor stadsfietsen ligt dat meestal tussen de 3,5 en 5 bar. Racefietsen gebruiken hogere druk, mountainbikes juist lagere. Rijd je met te weinig lucht, dan vergroot je de kans op een klapband. Te veel lucht maakt de fiets stijver en minder comfortabel. Gebruik een fietspomp met drukmeter om de druk goed in te stellen.
Is het moeilijker om de achterband te wisselen dan de voorband?
De achterband wisselen is wat lastiger dan de voorband. De achterband zit vast aan de naaf waar ook de versnellingen en rem op zitten. Je moet de as losdraaien en de ketting of het rittenblok even aan de kant houden. Bij een fiets met een derailleur is het handig om de versnelling op het kleinste tandwiel te zetten voor je begint. Het is goed te doen, maar kost iets meer tijd en aandacht dan de voorband.